Ĉi tiun filmon kun bildoj el la 1950-80aj jaroj, oni renovigis per ĥemiaj kaj komputikaj rimedoj.
inter januaro 2001 kaj julio 2003.
En 1979 ĝi gajnis la premion ‚Luizo Delluc‛.
Ĝin kunproduktis societoj ‚Films Paul Grimault‛ ‚Films Gibé‛ ‚Antenne 2‛.
‚La Reĝo kaj la Birdo‘
laŭ la rakonto ‚Paŝtistino kaj Kamentubisto‛ de H. K. Andersen
skripto de Jakvo Prévert kaj Paŭlo Grimault
dialogoj de Jakvo Prévert
muziko de Wojciech Kilar
Iuj bildoj kaj kvar kantoj kun tekstoj de Jakvo Prévert kaj muziko de Jozefo Kosma...
... estas el la pli frua filmo ‚Paŝtistino kaj kamentubisto‛ reĝisorita de Paŭlo Grimault...
... kaj produktita de societo ‚Gémeaux-André Sarrut‛.
reĝisoris Paŭlo Grimault — dediĉe al la memoro de Jakvo Prévert
Gesinjoroj...
... ho, [la ĉapelon] — pardonu!
La rakonto, kiun ni plezure kaj honore prezentos al vi, estas vere-vera.
Reale ĝi estas vere-vera!
ĉar ĝi okazis ĝuste al mi — kaj kune al aliaj.
En la feliĉa epoko, en kiu mi konstruis mian neston tute supre sur la granda palaco...
... de la vastega reĝlando nomata Taĥikardio...
... en tiu epoko ankoraŭ reĝis Karolo la 5a kaj 3a estas 8a plus 8a estas 16a de Taĥikardio.
Bona reĝo li ne estis.
Li malamis ĉiujn, kaj ĉiuj landanoj reciproke malamis lin.
Soleco kaj ĉaso estis liaj ŝatokupoj.
Nu — se diri la veron — ne interamikis li kaj mi.
Ĉi tie kuŝas la korpo de mia kara edzino, mortinta pro malbonsorta ĉas-akcidento.
Brave, brave, vivu lia moŝto!
Brave, kiel lerte pafis, bravege, lerte!
murduloooooo!
Jes-ja! mi asertas kaj persistas, mur-du-lo vi estas!
kaj mi eĉ aldiras, ke vi estas malafabla ulaĉo, jes-ja, malafabla ulaĉo!
Nu, konsideru, kiaspecaj agadoj estas tiaj?
Pafado al senkulpaj vivuloj! Kaj tiun oni nomas „lia reĝa moŝto“!
Missortulo! En tia tono vi alparolas min?
Eĥ, diru, kompanoj, kia stranga birdo estas tiu?
«Unua etaĝo: kurantaj aferoj, juĝaferoj,»
«kaso, oraĵoj, ŝtata trezoro,»
«impostoj kaj akcizoj, likvidoj, finaj saldoj, reĝa familio,»
«malliberejo ŝtata, malliberejo somera, malliberejo vintra,»
«malliberejoj printempaj kaj aŭtunaj,»
«punlaborejoj por junaj kaj maljunaj,»
«armeaj provizaĵoj, ministrejo pri milito kaj bataloj,»
«ŝtata sub-sekretariejo pri paco,»
«ekipaĵoj ĉiaspecaj, piroteĥnikaĵoj, lastaj kartoĉoj»
«feltoj, kapvestoj, ĉapeloj, kepoj,»
«trumpetoj, briligaj brosoj kaj tamburoj,»
«policejo, necesejo, panaceo,»
«granda reĝa presejo, reĝaj leteroj, akcizoj kaj impostoj,»
«malliberigo pro ŝuldoj, ublietoj kaj katakomboj»
«pasamentoj kaj ĉeno-klaboj, sun- kaj pluv-ombreloj,»
«kazino, pafekzercejo, militisma muzeo, plantoĝardeno,»
«galerio de dinastiaj portretoj, grandaj reĝaj fabrikoj,»
«reĝa nokta rifuĝejo, reĝa kanajlaro, reĝa barbirejo,»
«reĝa piedoflegejo, reĝa ŝvitbanejo, reĝaj lumfontanoj,»
«malgranda muzikistaro de l' reĝo, trumpetistaro de l' reĝa gvardio.»
La nova oficiala pentristo de via moŝto!
«Etaĝo 296a: sekreta apartamento de lia moŝto.»
Sekreta apartamento...
ĝuste!
♪ azeno, reĝo kaj mi ĝis morgaŭ ni jam mortos, ♫
♪ azen' malsate, la reĝ' enue, mi amdezire ♫
♪ azeno, reĝo kaj mi ĝis morgaŭ ni jam mortos, ♫
♪ azen' malsate, la reĝ' enue, mi amdezire ♫
♪ en ĉi tiu majo ♫
♪ la vivo 'stas ĉerizo, la morto ĝia kerno, kaj amo ĉerizarbo. ♫
♪ Dormu, dormu, etaj birdinfanoj, karuletoj, karuletoj, ♫
♪ dum paĉjo birdokula dum paĉjo bone gardos, ♫
♪ dormu en nesto lula, ĝis nova suno ardos. ♫
♪ Dormu, dormu, etaj birdinfanoj, karuletoj, karuletoj. ♫
♪ La reĝon en vesperoj kalkulu al timuloj, ♫
♪ li sonĝas pri vespertoj kaj nigraj forfikuloj hahaha. ♫
♪ Dormu, dormu, etaj birdinfanoj, karuletoj, karuletoj. ♫
... tiel estas, oni ne povas ami ĉiujn homojn!
Precipe se oni ne konas.
Kio pri vi, kiun vi amas?
Mi? mi amas nur vin. Kiun vi?
Same — mi amas nur vin!
Vi estas la plej afabla kamentubisto en la mondo.
Kaj vi estas la plej bela paŝtistino en la mondo.
Ĉu vi vidis multajn aliajn?
Ne, alian mi eĉ ne sonĝis.
Fidu al mia longa vivosperto,
mi jam diris centfoje, vi ne konvenas unu al la alia,
jam nur tial, ke... vi ne samkoloras.
Paŝtistino... kaj kamentubisto! tute ne eblas,
tt, tt, tute ne eblas!
pssst!
Mi amas vin, paŝtistineto, kaj mi estas reĝo,
do ne malŝparu tempon pro tiu fulgonigrulo,
mi estas reĝo, mi amas vin, ni geedziĝu,
Nenia preteksto por hezito, ĉu?
Memevidente! cetere, tiel estas skribite en libroj:
paŝtistinoj edziniĝas al reĝoj.
He, ne utilas argumentado,
estas decidite, la geedzigo okazos...
... ĉi tie, ĉivespere, kiam sonoros la dekdu batoj de noktomezo — decidite!
Fidu je mia longa vivosperto, ili ne kuros malproksimen,
ĉar ĉio estas ŝlosita, kaj entute pordo mankas.
Post mallonga elkurado, vi vidos, kiel ili revenos pli haste, ol foriris.
pst, pssst!
Kien ili kuris?
Se mi fidu al mia longa vivosperto ... ŝajne ili forkuris.
Ha! tian belecon mi neniam imagis.
Ne zorgu! la mondo tiom grandas, ili ne kuros malproksimen,
kun tia sensperteco ili timos, ili revenos.
kaj vanas ĉiuokaze via agitado, ĉar el ĉi tie eliro ne estas.
pri tio mi tre dubas!
Ha! Finfine vi aperas! Belan kaĉon vi kuiris.
Kion fari nun kun mia rompita kruro?
mia kruro... rompita! senrespekte al mia aĝo kaj al mia valoro!
Atendu nur, ankaŭ vin trafos katastrofoj!
Kaj kio detenas min, ke mi ne jam piedbatas al vi la postaĵon?
Policon, policon!
policon! policon! policon! policon!
Vivu lia reĝa moŝto!
Ni aŭskultas, via moŝto. Kio okazis?
Hm! Etan, ĉarman paŝtistinon, pri kiu mi tenere atentas,
forkaptis fia malgrava kamentubisto!
Mi volas, ordonas, postulas, ke vi kaptu ilin senprokraste! Ĉu klare?
Ho, vidu! birdoj!
Ha! mi dankas, kamentubisto, tiom afable, ke vi savis mian knabeton.
Li estas tro sentima.
Jam pli ol unufoje li trafis en kaptilon.
Ha! kaj al vi, karaj amikoj, ankaŭ al vi mi rekomendas singardemon.
Kaptiloj efektive estas ĉie en ĉi tiu vasta regno Taĥikardia!
Infanokaptiloj, birdokaptiloj, kaptiloj por...
he... min vi ne aŭskultas, ĉu?
... prefere vi ĉirkaŭgapas la mondon, he he, ĝi vidindas, kompreneble,
kaj tiun mondon mi mem vaste travojaĝis.
La mondo! Ĝin mi ĉirkaŭflugis!
La akvofaloj de Niagaro, la sonoriloj de Kornevilo, la turo de Londono...
... la placo de Italio en Parizo, La kanalo de Panamo, kaj la festo en Neji.
Kvara leciono: mirindaĵoj de l' mondo. ek, ekkantu, infanoj!
♪ La mondo tiom belas, ♫
♪ sub tagaj, noktaj horoj, ♫
♪ jen sun' jen luno helas, jen steloj — kaj sonoroj, ♫
♪ serpentoj ankaŭ ne malestas. ♫
♪ La mondo tiom belas, ♫
♪ sub tagaj, noktaj horoj, ♫
♪ la maro vastas onde, la tero globas ronde. ♫
Kial ĝi globas?
Ĉar ĝi turniĝas.
Kaj kial ĝi turniĝas?
Nu, ĉar ĝi globas!
Kiel ĝi turniĝas?
Ĉirkaŭ la suno!
Ha, strange! kutime ĝi bezonas minimume dudekkvar horojn...
Eble ĉar vi estas novalvenantoj, ĝi rapidiĝis por via plezuro!
Afablas tiu tero.
Jes-jaaaa!
«Avizo! avizo! granda rekompenco! avizo! avizo!»
«Ĉarman paŝtistinon kaj etan, malgravan kamentubiston»
«serĉas la polico de lia moŝto,»
«reĝo Karolo la 5a kaj 3a estas 8a plus 8a estas 16a de Taĥikardio.»
Ne timu, infanoj, pli grandajn danĝerojn ni jam transvivis.
Ne paniku, se vi trafos en embarason,
mi alflugos kaj rebonigos!
Sed kiel ni avertos?
Kriu tiel: „birdo!“ kaj venos la birdo.
Birdo! birdo! birdo!
Ni ne staraĉu, sekvu min!
Jen la lifto! Eniĝu, ĝi tuj ekiros. Mi prizorgos.
policejo
Sinjoroj! ĉu paŝtistino kaj kamentubisto?
ĉu granda rekompenco? Mi povas respondi.
Kie ili estas?
Tie supre, supre, sinjoroj, sekvu min!
Vivu lia reĝa moŝto!
La kamentubisto.
La paŝtistino.
Hahaa!
Vivu lia reĝa moŝto!
Nu, do, ĉu la polico ne agas? Tiun etan paŝtistinon ili ja devas retrovi.
«Avizo! avizo! granda rekompenco! avizo! avizo!»
«Ĉarman paŝtistinon, kaj etan, malgravan kamentubiston»
«serĉas la polico de lia moŝto,»
«reĝo Karolo la 5a kaj 3a estas 8a plus 8a estas 16a de Taĥikardio.»
Kaptu ilin! mi vidas ilin! ĉi tie!
Birdo!
♪ Ha, amo mia, ĉiama, ĉiama, Ha, amo mia, ĉiama, ĉiama... ♫
Mi vidas ilin! mi vidas ilin!
Kaptu ilin!
Mi vidas ilin! Kaptu! Ĝuste ĉi tie!
Mi vidas ilin!
Kaptu ilin!
Kaptu!
Restu ĉi tie kaj memoru, kion mi diris...
Singardu pro kaptiloj, birdokaptiloj, ratokaptiloj, infanokaptiloj...
Halo! Halo! Estas precize la sesa horo dudekkvin minutoj kaj tridek sekundoj.
«Halo! Halo! Paŝtistino kaj kamentubisto ĵus eniris la malsupran urboparton.»
Kio okazas?
Novalvenantoj!
Kiel ili aspektas?
Knabo kaj knabino. Ambaŭ blondharaj kaj bluokulaj.
Ĉu junaj?
Tre junaj.
Saluton infanoj, kiuj vi estas? El kie vi venas?
Kiaj novaĵoj?
Ĉu vere ekzistas la mondo? Ĉu vere brilas la suno?
Jes, vere, ni vidis.
Kia ĝi estas?
Brila, tute flava!
Ĝi estas orkolora kiam ĝi leviĝas, ruĝkolora kiam ĝi subiras.
Ankaŭ la lunon ni vidis, ni povas rakonti kiel ĝi funkcias.
Ĉion la birdo klarigis!
Ĉu birdo? Ankaŭ birdon ili vidis!
Mi ja diris, amikoj, tio estas nia savo! La mondo ekzistas, la suno brilas,
kaj birdoj estas.
Ha, tia bela estas la vivo! Ĉion ĉi ni vidos en iu estonta tago.
Ek kun la muziko!
Birdo!
Finfine mi retrovis vin! nia geedzigo povos okazi...
sen prokrasto,
cetere, tiel estas skribite en libroj: reĝoj edziĝas al paŝtistinoj.
Ĉu? Ĉu vi malakceptas?
Kial?
Kia demando! Al vi ŝi edziniĝus, dum ŝi amas la kamentubiston, hohoho?
Kamentubisto! kamentubisto!
kio kun la kamentubisto? ĉiam la kamentubisto!
Vi tuj vidos, kiel mi prizorgos tiun kamentubiston!
Ho ne, ne!
Ŝajnigu konsenton por gajni tempon, mi rebonigos poste.
Ĉesigu tion! mi konsentas.
forte
milde
fortege
halt
Kio okazos al ili?
Ne timu, ili ne estas sub danĝero,
male: ili eklaboros. Ĉu ne plej bone por ili?
Sed... vi promesis liberecon por ili.
Laboro, karulino, estas libereco.
Tia bela estas la vivo! La suno brilos, baldaŭ ni vidos birdojn!
Identokarto de volontulo. profesio: kamentubisto
Identokarto de volontulo. profesio: birdo
Ni paciencu! Ĉio ĉi havos finon!
Vivu lia reĝa moŝto!
Krimo kontraŭ la reĝa persono, bone, bone, bone...
Nenia indulgo, paragrafo 28a.
Paragrafo 28a, ĉi tien.
Psst!
Brave, brave, brave!
Iu parolis... iu kriis „brave“. Kiu?
Mi.
Kiu vi estas?
La birdo!
La birdo! birdo? la infanoj antaŭdiris! tio nepre devis okazi!
Birdo! birdego! ĉu ankaŭ kun plumoj?
Multetonaj!
Kaj vi ankaŭ flugas, espereble?
Kia demando! Juĝu meeeeeem!
Mi aŭdas la flugilklakojn. Admirinde! Ĝi flugas!
Ne tiom mirinde, tio estas natura afero.
Ne nur flugas, ĝi parolas!
Ĉiujn lingvojn: mi estas interpretisto, plurlingvulo, unulingvulo,
mi parolas tukane, angle, latine... ankaŭ lepore...
... ĉine, papage kompreneble...
kaj leone.
Leone?
Sendube, leone. Mi ne nur pretendas, mi faras...
Admirinde! Kion vi fakte diris al ili?
Mi diris „saluton, amikoj, kiel vi fartas?“
Kion ili respondis?
Ke malbone. Ili ĉi tie enuas...
kaj tre malsatas.
Do pro nura ĝentilo mi deziris al ili bonan apetiton.
Hm, eble ĝuste tio estis la troa parolo.
Muziku! Tuj ludu ian gajaĵon, nome de l' ĉielo, aŭ ili formanĝos lin.
Formanĝos kiun?
Ja la kamentubiston, evidente.
Ha, ĉu li ĉeestas?
Jes! kaj nun muziku!
Kio pri la paŝtistino?
La reĝo kaptis ŝin.
Kion li celas?
Ŝin edzinigi, memkompreneble, kial vi demandadas? Prefere muziku.
Kia misfortuno! ili ambaŭ estis tiom afablaj!
Aĥ, kiel malĝoje!
Ne tiom danĝeraj, finfine, oni nur sciu la ĝustan manieron.
Amikoj, kiel bonaj sovaĝaj bestoj,
vi kompatas la plagatan, kompatindan kamentubiston.
Bele, noble — mi gratulas!
Muziku, mi petas, aŭdigu ion viglan!
... sed kiam vi ekvidos la naŭzajn postkulisaĵojn de tiu fia intrigo...
amikoj leonoj, tiam via timiga kolero...
... ne povos resti inter la muroj de ĉi tiu senluma malliberejo.
Senkulpa paŝtistino gardadis siajn ŝafojn...
kaj por kiu ŝi gardadis?
ho, ne por sia profito, kompatindulino, sed ja por vi, amikoj leonoj...
jes, por vi, amikoj.
Jes, bona knabineto de ĉi lando gardas bonajn, dikajn ŝafojn...
nure por vi, amikoj leonoj...
kaj subite... la reĝo...
... kion faras la reĝo, kion vi kredas?
Li forkaptas la ŝafo-gardistinon.
Tuj la ŝafoj dispeliĝas al ĉiuj anguloj de la mondo.
Kompatindaj bestoj, kompatindaj dikaj sendefendaj ŝafoj...
en paleco, en paniko, en hirteco!
Meze de ŝtormoj, sub danĝero de ŝtonfaloj, ili rulfalas en profundegaĵojn,
kaj la malmultaj, kiuj ne rulfalis, trafas en la faŭkojn de lupoj!
Hej, ĉu ne sufiĉe da tumulto, nun?
Ili alvenas, ili alvenas, ĉi tie!
Alvenas kiu?
Birdoj!
Ha fine, birdoj, nia savo!
Vivu la birdoj!
Ĝuste amikoj! alvenas ni, birdoj!
Birdoj! birdoj!
Strange, tute ne tiaj mi imagis tiujn birdojn.
Denove oni prisonoras horon,
kiam reĝo edzinigas paŝtistinon, haaa!
«La reĝo kun la paŝtistino staras sub la grandega baldakeno el ruĝa veluro»
«kiu superas la tronon, silente ĝuante sian triumfon...»
«... apude baŭmas lia hundo, kun fiera mieno kaj freŝe pudrita peruko...»
«imite al la modo de junaj paĝioj en la 18a jarcento.»
«Kaj nun solene la majordomo»
«respekte ekgenuas antaŭ la amata majstro,»
«kaj eldiras kun gratulinda humilaĉo, la tradician demandon...»
Ĉu vi akceptas, sinjoro, kiel edzinon ĉi tiun modestan paŝtistinon?
Jes!
Ĉu vi akceptas, modesta paŝtistino, la grandegan honoron...
kiun la reĝo elmontras, vin prenante kiel edzinon?
Ĉu vi akceptas, modesta paŝtistino?
Jes-ja, kompreneble, kia demando!
Ili estas geedzoj!
«Ili estas geedzoj! La vizaĝo de la reĝineto radias pro feliĉo.»
«Aŭdu, kiel la voĉoj de ĉeestantoj entuziasme krias „vivu iliaj gereĝaj moŝtoj!“»
Vivu iliaj gereĝaj moŝtoj! Vivu iliaj gereĝaj moŝtoj!
Feliĉon, sanon, prosperon!
Kaj longe vivu iliaj estontaj idoj, hehehe!
Dankon, vi tre helpis al mi...
... sed tio restu sekreta.
Mi estas, sinjorino, la plej feliĉa viro en la mondo.
... sed por mallonga tempo, reĝa moŝto...
ne provu fuĝadon, la birdoj ĉirkaŭas vin...
... kaj krom birdoj kelkaj aliaj.
Ne timu, infanoj, paĉjo scias pri teĥniko.
Mi ja diris, infanoj...
... kiam paĉjo prizorgas, ĉio reboniĝas.
La originalan muzikon de Wojciech Kilar plenumis la granda simfonia orkestro de la pola radio kaj televido de Katowice sub gvido de Stanisław Wisłocki.
Animacio de...
Elekto de voĉoj kaj arta helpo de...
Voĉoj de...
Helpreĝisorado de...
Dekoroj de...
Filmado de...
Desegnoj de...
Guaŝado de...
Kantoj de...
Voĉregistrado de...
Sonprilaboro de...
Filmrenovigo de...
subtekstoj de: ĵeromo vaŝe, 2011.