*Cxi tiu filmo ricevis* *la specialan premion* *en la 26a festivalo en Kano* *(Cannes)...*
*la premion de internacia jxurio* *en la 11a festivalo de* *sciencfikcia filmo en Triesto.*
*'La Sovagxa Planedo'*
*laux la romano 'Seriaj Omoj'* *de Stefan Wul.*
*Kinigo, scenaro* *kaj dialogoj de...*
*Originalaj desegnoj de...*
*Figurdesegnado de...* *Dekordesegnado de...*
*Muziko de...*
*Regxisorado de...*
Sxi ne plu movigxas.
Mise! ni ne povos plu ludi per sxi.
Gardu vin! venas sinjoro Sihn.
Ho, rigardu, patro: ina omo kaj gxia ido.
Cxu sxi mortis?
Bedauxrinde, jes, Tiva.
Kaj la ido - kial bruas?
Malklare. Eble pro timo aux eble pro malsato.
Ni ne lasu gxin en tia situacio. Permesu, ke mi kunprenu gxin.
Permesu, patro, mi prizorgos cxion pri gxi.
Bone, Tiva, ni savu tiun beston de morto.
"Mi tiam auxdis unuafoje la nomon de la cxef-edilo de draagoj."
"Li indulgis mian vivon, ligante mian sorton al sia."
Patrino, patrino...
Patrino!
Vidu, kiel bela la omido estas!
Gxia patrino mortis. Mi flegos gxin.
Gxi estas tre bela, Tiva.
Tiva, vi rompis la mediton de via patrino!
Tenu la beston en obeo, alie mi devos forpreni gxin de vi!
Patro, gxi forrampis. Gxi ricevu kolringon.
Vi lernu la uzon de cxi tio, rigardu...
Ekirigu la beston.
Estas amuze. Permesu, ke mi provu.
Milde!
Pro la delikateco de tiu besto...
vi facile vundus gxin.
Kiel vi nomos gxin?
Nomos per 'Tiva', kiel mi.
Tio ne sonas kiel oma nomo! Nomu gxin 'Fidinda' aux 'Vigla'.
Vidu, kiel gxi terure petolas!
Mi nomos gxin Terr... Terr... Terr!...
"Min oni preteratentadis."
"Kiom gravis omido kompare kun la nobla medito..."
"tiu stranga rito..."
"al kiu miaj mastroj fordonis tiom da tempo kaj da konsideroj?"
Spite al la planoj la fabriko de domelementoj en la 'uvao' Goham...
ne atingis la atendatan kvanton.
La fabrikaparatoj sxajne elmontras nenormalan eluzigxon...
pro kio okazis malfruigxo.
Cxu vi, majstro Tajx, trovis la kauxzon de tiu nenormala eluzigxo?
Ni ankoraux ne scias.
Dume ni per rezervaj aparatoj de la distrikto...
kompletigos la produktadon.
Mi ne komprenas.
Tiuj aparatoj kontentige funkciis gxis nun.
Cxu en aliaj uvaoj similaj averioj okazis?
- Ne... - Ne... - Ne.
Nur fabrikaparatoj el nia kosma vojagxo al Antakso 4...
post reveno de tiu planedo pene plenumis siajn programojn.
Majstro Sihn, la scienculoj...
klarigis cxi difekton per rompo en ilia sentekvilibra sistemo.
Scienculoj ankaux rimarkigas, ke la bestoj alportitaj de planedo Terra...
havas suficxe altajn 'savibonon' kaj inteligenton.
Mi ne tre kredas, ke tio veras.
Evidente la bestoj adaptigxas suficxe bone.
Cxu tamen pro inteligento?
Tiuj bestetoj, kiujn vi inter du meditoj dorlotas...
eble vin surprizos...
en iu venonta tago.
Filmoj faritaj sur Terra montras multajn signojn de organizita vivo.
Cxi tiu adaptigxemo - laux via diro majstro Kap - ...
eble indikas altan evoluon.
Omoj havas pli mallongan vivodauxron, ol ni...
sed ni ne forgesu, ke ili multigxas pli rapide.
Ke tiuj bestoj progresas, majstro Sihn,...
ni ankoraux ne rimarkis.
Sed kio rimarkindas,
estas la grandaj damagxoj...
kiujn ili faris en la uvaoj Jxekst kaj Telez.
La nombron de malsovagxaj omoj ni facile regas...
sed sovagxaj omoj...
tre probable pli abundas, ol oni gxenerale kredas.
Ni senomigas la prosperejojn...
de sovagxaj omoj en cxiu tria ciklo. Sed mi dubas...
cxu tio suficxas.
Estas vere, ke malmultaj armoj efikas dauxre.
Ni agu draste.
Oni esploras novajn procedojn por senomigo...
sed mi dubas, cxu ili efikos.
Tiva, iru kaj ludu aliloke.
Mi pardonpetas...
fantazio al ni prosperis hodiaux, sed...
tiu besto konstante gxenas!
Estu indulgema! Al tiuj bestoj cxiuj niaj infanoj havas inklinon.
"Mi kreskadis rapide en tiu mondo malrapida..."
"cxar al draagoj unu el miaj jaroj estis semajno."
"Mi estis nura viva ludilo..."
"kiu iafoje tromemfide ribelis."
"Tiva min amis."
Terr... amas... Tivan...
Ripetu!
Terr... amas... Tivan... ripetu.
"Tiva ricevadis sian instruon tra auxdilo."
"Gxi peris la lecionojn rekte al la cerbo..."
"ilin enpremante en la memoron senforgese."
"Nia planedo Igam havas unu lunon..."
"nome la sovagxan planedon. Gxi estas nelogxata."
"Gxin oni uzas por medito. "
"Igam partigxas je pluraj uvaoj."
"Du uvaoj, Strom kaj Jot, estas naturaj kaj simetriaj."
"Urtanon, la plej grandan uvaon, tute kovras..."
"bluaj sensonigaj rokoj."
"Gxia varmamplekso cetere rangas..."
"inter 8 kaj 243 'leksoj'..."
"kio malebligas cxian 'ripokan' ekspluaton."
"Nia uvao, Goham, havas 'fepularan' enlandan maron..."
"kiu stabiligas la 'penojxon' je proksimume 25 leksoj."
"Fiksaj blokoj kompensas la influon de la 'pontika ribacio'."
"'Malojaj' globoj moderigas la premon."
"Cxiuj uvaoj travivas ciklon de tri malegale longaj sezonoj:..."
"la sezono de kristaligo, 'geros'..."
"Hazardo malfermis ankaux al mi la pordon de la draagaj scioj."
"Kiam la grundo elskvamigxas, densa vegetajxaro..."
"anstatauxas cxiujn gxiajn 'noskojn' per similaj noskoj."
"Mi sxatis la lecionojn."
"Mi penis klerigxi per ili."
"La klifoj, kiuj en iuj lokoj bordas la fepularan maron estas eluzitaj..."
"de pluvoj, kiuj ofte dauxras..."
Tiva, Tiva, venu kun via besto!
Jxurgal havas la propran kaj ni amuzigxos.
Mi ne volas, ke gxi vundigxu. La omo de Jxurgal estas furiozema!
Lastfoje gxi preskaux desxiris de mia la orelojn!
Gxi ne damagxos gxin. Venu kaj ni ludu!
Venu, venu, vidu!
Terr luktu, estos pli amuze.
Terr venkos, gxi kvazaux estas sovagxulo!
Nun luktu!
Gxi bone kantas.
Ankaux Terr scias kanti.
Kantu, Terr, ek! kantu.
- Cxu gxi strangolos gxin? - Mi ne scias, kion gxi volas.
Fia besto!
"La 'materna' muskolaro aux 'fladuo' de l' 'tarko' estas bone videbla..."
"cxar la beston oni facile senhauxtigas..."
Cxu vi auxdas la omon?
Gxi diras lecionon de Tiva.
Sxi tiom amas Terr-on, ke cxiam kunhavas gxin.
Cxu gxi komprenas, kion gxi eldiras?
Miaopinie ne.
Cxiuokaze, mi malpermesos, ke sxi kunhavu la omon dum lecionoj.
Sxi studu serioze.
"Observante la 'sxisinian' muskolon de tarka kruro ni vidas..."
"ke tiu sxisinia muskolo estas karna, longaforma 'viloko'..."
"La 'mologo' estas enonaska besto."
"Gxi havas pli ol kvincent milionojn da 'lukonoj'..."
"kaj la entuta surfaco de la lukonaj vandoj..."
"konsistas el malgrandaj cxeloj..."
"disaj inter grandaj, tre maldikaj 'organuraj' platoj."
"Iuj scienculoj nun opinias..."
"ke gxi ne estas organuro sed nur 'gambosa' miksomaterialo..."
"tio estas arta strukturo..."
Cxu vi denove kunhavas Terr-on dum leciono...
kvankam mi tion malpermesis?
He vi - en la omujon!
Patro! gxi tamen ne gxenas min...
kaj gxi tiom kontentas.
Al vi la lecionoj estu agrablaj! Nun, bonvole dauxrigu la studadon.
"Venis la tago, kiam draagidoj partoprenas unuafoje en medito..."
"Tiu sankta solenajxo estas grava pasxo..."
"sur ilia vojo al scio."
"Jam de kelka tempo mi perdis mian intimecon kun Tiva."
"Sxi estis kreskanta, kaj rezignanta pri cxiu ludilo siavice."
"Lecionojn mi ne plu kunhavis. Mi decidis, ke mi forkuros."
Patrino, Terr-on mi ne trovas.
Kaj mia auxdilo forsxteligxis.
Uzu do vian brakringon!
Se gxi tre malproksimigxis, mi suferigos gxin.
Sxaltu la brakringon plenforte, bonvolu.
Patrino, mi ne kuragxas...
Vi ne tre sagacas - malsovagxa omo, cxu?
Ankaux vi surhavas kolringon.
Cxi tiu estas malvera, trompe por la draagoj.
Kio estas tio?
Aparato elpensita de draagoj.
Kio?
Draaga aparato.
Auxskultu!
Ha!
"'Valia' ciklo, kvara leciono..."
"Rimarkinde estas, ke la sercxado de 'aklonoj'..."
"en spaca 'pernetropo'..."
"okazas sammaniere, kiel en dudimensia pernetropo."
"Oni notu, ke oni sercxas ne nur 'festaciajn' grupojn..."
Ne timu, gxi ne dangxeras.
Cxu vi sxtelis? Kien vi portos?
- Mi ne scias. - Do venu kun mi!
"Mia nova amiko gvidis min al grupo, kiu kasxe logxis en granda arbo..."
"ie en forlasita gxardeno."
"Kiel mokinda hejma omo, mi travivis..."
"malglore la unuan rilaton al sovagxaj omoj."
Tiun keston ne batu, gxi estas kaptilo!
"Cxar mi alportis gxis la granda arbo la auxdilon de scio..."
"la sorcxisto spontanee malamikis al mi."
Ni alportis kvin kestojn, estro.
Cxu nur unu manon da?
Unu kesto estis kaptilo, estro, kaj Rapidulo pro gxi mortis.
Li sciis, ke gxi estas kaptilo.
Li estas malsovagxa omo, estro.
Li forkuris kun draaga aparato...
per kiu li instruigxis pri draaga skribo.
(Demandu, kion enhavas tiu kesto. Mi vetas, ke li ne scias legi.)
Cxu la malsovagxa homo do scias, kion enhavas la kestoj?
Kion cxi tiu?
Kolorpulvoron.
"... varmamplekso cetere rangas..."
"inter 8 kaj 243 leksoj..."
"kio malebligas cxian ripokan ekspluaton."
"Nia uvao, Goham, havas fepularan enlandan maron..."
"kiu stabiligas la penojxon je proksimume 25 leksoj."
"Fiksaj blokoj kompensas..."
"la influon de la pontika ribacio."
"Malojaj globoj moderigas la premon."
"La du aliaj uvaoj, Jxez kaj Telez, estas tute..."
Kial vi cxesigis la lecionon?
Draaga scio malutilas.
Gxin omoj ne bezonas.
Ni ne estas malsovagxaj omoj.
Li kulpis grandan ofendon!
Lauxlegxe vi devas interlukti.
Alportu la lukto-bestojn!
Vi venkis.
Restu kun ni, omoj de la granda arbo.
Al ni vi tre helpos.
Morgaux ni ekspedicios.
"Gxi estis mia unua ekspedicio por sxtelo de draaga mangxajxo."
"Ni revenis kun granda sxargxo da kaptajxoj."
Vigle! la granda arbo proksimas.
La grupo de la profunda vepro! Singardu!
Kial ili prisxtelis nin?
Ili estas el la profunda vepro. Neniel fidu ilin.
Tiuj sxteluloj logxas aliekstreme de la gxardeno.
"La granda Zarek en la tria jarmilo antaux la 'krouxpa' erao..."
"fondis la unuan 'piraman' civilizon."
"Lauxlegende de sia tombo li ankoraux movas..."
"la globon de vivo."
"Trapikite de jxetajxoj lia korpo restas sensxangxa."
"Lia menso travojas la igaman cxielon..."
"periode, ekde la tempo de la unua 'jankosa' invado..."
"kiun forpelis la draaga armeo sub lia komando."
"Iuj scienculoj rilatigas tion al la ideo de medito."
"Aliaj opinias, ke Zarek estas senmorta kaj ke..."
"el la flamoj de tempo li reaperas en la vortico..."
"de l' realo senlime multobla..."
"kontrauxante la mortemon en la draagaj animoj."
"Efektive..."
"post la pirama civilizo..."
"la draaga popolo repelis la invadon..."
Vidu, kiel omoj lernas.
Se ni nur havigus al ni pliajn auxdilojn...!
Terr, vi scias tiom multe, kiom la draagoj.
Mi nur komencas kompreni skribon.
Vidu.
Cxu vi certas?
Cxu vi legis bone?
Jes, en la gxardeno sur cxiuj muroj legigxas 'senomigo'!
Kio okazos?
La draagoj mortigos cxiujn omojn de la gxardeno!
Antauxlonge...
mi vidis senomigon.
Estis terure!
Sed nun en la arbo la dangxero ne grandas.
Kiel ni agu?
- Fatale! - Ni havas tempon por preparigxi.
Ni postenigos gardistojn.
La draagoj bucxos nin...
pune pro la sxtelo de ilia sciaro.
Ni pregxu al la sovagxa planedo.
La gardistoj avertos, kiam venos la draagoj. Morgaux ni decidos.
Kial vi ensxteligxis al ni? He?
Mi venas kun sciigo. Morgaux la draagoj la gxardenon senomigos.
La gxardenon senomigos? Cxu tiom?
Kiel vi eksciis?
Iu el ni legis gxin de sur la muroj!
Cxu nun omoj de l' granda arbo legas la draagan skribon?
Ne atentu lin, maljunulino!
Li trompe provas ellogi nin el la profunda vepro!
Mi parolas veron, la draagoj volas senomigi!
Malliberigu lin!
Iu eliru kaj kontrolu la murojn!
Auxskultu!
- Draagoj! - Silenton!
Mi flaras omojn cxi tie.
Fibestoj! Estus bone, se la ediloj...
planus pli oftajn purigojn!
Ne malbone havi maskotan omon... ili estas amuzaj.
Sed tiuj sovagxaj omoj sxtelas...
malpuras kaj multigxas timige rapide.
Estas nesto en la defluejo!
Vidu... tuta kolonio.
Ni premmortigu ilin.
La estro mortis.
Ne ploracxu kiel infanoj.
Ni foriru al loko, kie la draagoj ne trovos nin.
Mi konas tian lokon, mi kondukos vin tien.
Tiu vojo kondukas al forlasita raketejo.
Tie ni estos sekuraj.
Mi malaprobas, ke ni senomigas regule nur en cxiu tria ciklo.
Lastatempaj okazoj pruvas, kiom tio malsuficxas.
Murdo de draago! Nekredeble!
Cxu draagoj tiel malfortas, ke omoj povas mortigi ilin...
facilege?
Sovagxaj omoj multe pli abundas, ol oni kredis.
Sur la korpo vidigxis multegaj mordoj kaj vundoj.
Raportis la savigxinta draago...
ke omoj multegis.
Sovagxaj omoj farigxas cxiutage pli sentimaj!
Ili multigxas timige rapide!
Majstro Sihn, estas maltrankviliga la konstato...
ke via uvao Telez...
ne estas la sola...
kie senomigo renkontis malfacilojn.
Du aliaj uvaoj...
Goham kaj Urtano...
travivis similajn okazajxojn.
En la senomigita gxardeno proksime de la murdita draago...
trovigxis du surprize oportune arangxitaj nestoj.
Kaj plej mirige, plej neatendite...
en iu el tiuj nestoj...
ankoraux fermitaj kestoj staris ordigite...
laux speco. Kiel sciis la omoj...
kion ili enhavas?
Estas urgxe, majstro Sihn, ke ni decidu vere efikajn agadojn!
Mi proponas, ke ni senomigu gxardenojn dufoje en cxiu ciklo.
Mi ankaux petas striktan reguladon de la bredo...
kaj de la vendo de malsovagxaj omoj.
Tro ofte ili resovagxigxas...
kaj aligxas al la grupoj...
kiuj vivas en gxardenoj kaj aliaj dezertaj lokoj.
Ni fine uzu la delonge anoncitajn novajn rimedojn por senomigo.
Ni ekstermu la sovagxajn omojn. Kaj mi plie demandas:
cxu ni konservu niajn hejmajn omojn?
Vi erare kredas, ke omoj estas nuraj fibestoj.
Kaj cxi tiu eraro, mi timas...
havos pezajn sekvojn.
"Pasis en Igam..."
"tri sezonoj..."
"tio estis por ni dekkvino da jaroj."
"En la delonge forlasita draaga raketejo..."
"ni konstruadis nian urbon."
"Sed nia vera celo estis la sovagxa planedo."
"Multaj malsovagxaj kaj sovagxaj omoj aligxadis al ni."
"Dank' al scioj havitaj per la auxdilo..."
"ni uzis altajn tehxnikojn kaj skaligadis..."
"draagajn raketelementojn..."
"al grando por ni tauxga."
"'Trinuro' estas blanka metalo, kies aspekto 'palsifas matvaron'."
"Zorga 'rekuligo' provizas al gxi belan metalan brilon."
Al ni bone prosperas, Terr.
Du raketoj jam pretas...
por elprovado.
- Aliaj sekvos per laboro kaj tempo. - Ni rapidu!
Multaj spionoj inter hejmaj omoj sciigis...
ke venas granda senomigo.
Ne estas certe, ke ili pretervidos nin.
Ni senprokraste flugigos la du esplorraketojn...
kaj baldaux vidos, cxu vivado sur la sovagxa planedo eblas.
Atendi ni ne povas.
Bedauxrinde mi ne kunvojagxos.
Mi ne timas. Mi certas, ke vi prosperos.
Mi scias, ke vi konstruos...
novan mondon, en kiu omoj felicxos...
malproksime de draagoj.
La sovagxa planedo igxos nia planedo...
igxos la mondo de niaj idoj.
Vi iru!
Vi iru nun!
Vi...
"Sxance ni eltrovis la sekreton de la draagoj."
"Per la meditogloboj tien ili venadis kaj renkontadis..."
"aligalaksiulojn por stranga geedziga rito."
"Cxi tiu kunigxo al ili donis la necesan vivenergion..."
"kaj samtempe dauxrigis ilian genton."
"Ni ektimis, ke..."
"la piedoj de l' grandegaj statuoj eble renversus niajn raketojn."
"Ni hazarde trafis la solan malforton de la draagoj."
"Sur Igam la senomigo haltis."
Neniam antauxe draagoj estis en tia dangxero!
Nia tuta civilizo sxanceligxas!
La omoj estas vengxantaj.
Ili havas nekredeblajn tehxnikajn rimedojn.
Ni haltigu ilin, ekstermu ilin.
Cxu ne tro malfrue?
Nek omoj nek draagoj...
profitos de interdetruo.
Ni prefere strebu al paco.
"Ekde la Sihn-a erao, epoko de la igamaj majstroj..."
"la draaga civilizo spertas rimarkindan evoluon."
"Longe instruite..."
"per nia filozofio kaj tehxnikaro..."
"omoj nun al draagoj peras..."
"iniciatemon kaj viglan pensmanieron."
"Nian planedon du lunoj, unu natura kaj unu arta, cxirkauxiras."
"La natura, lauxnome sovagxa planedo..."
"restas dedicxita al draaga medito."
"La artan faris la omoj, kaj nomis gxin Terr."
"omoj vivas en urbegoj..."
"dise en pluraj uvaoj..."
*subtekstoj de: jxeromo vasxe, 2013.*